ตามที่ ตัวแทน “เครือข่ายประชาชนปกป้องสิทธิในที่ดินรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป - Tanah Kita Network” ได้เข้าพบ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เพื่อร้องเรียนปัญหาการถูกละเมิดสิทธิในที่ดินทำกินของประชาชนรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป จ.นราธิวาส ใน 8 ตำบล 3 อำเภอ ของจังหวัดนราธิวาส เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2566 ที่ผ่านมา ทั้งนี้ ข้อร้องเรียนการถูกละเมิดสิทธิในที่ดินทำกินของเครือข่ายฯ มีอยู่สองประเด็นปัญหา คือ 1) ปัญหาการไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดินทำกิน ซึ่งแม้ชุมชนในพื้นที่ 8 ตำบลของเครือข่ายฯ จะมีประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานมายาวนาน แต่ประชาชนที่นี่กลับไม่เคยได้เข้าถึงกระบวนการขอออกเอกสารสิทธิ อีกทั้งปัจจุบันได้ถูกเจ้าหน้าที่ห้ามเข้าทำประโยชน์ โดยอ้างว่าเป็นพื้นที่ “ป่า” ตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 และ 2) ปัญหาจากการเตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป ซึ่งปรากฎว่ายังคงมีที่ดินทำกินของประชาชนจำนวนไม่น้อยอยู่ในแนวเขตอุทยานที่เตรียมประกาศ โดยประชาชนในพื้นที่ไม่ได้มีส่วนร่วมในการกำหนดแนวเขตฯ แต่อย่างใด โดยเจ้าหน้าที่รัฐได้เข้ามาสร้างอุปสรรคมิให้ประชาชนทำเข้าประโยชน์ในที่ดินของตนเองได้ตามปกติสุข บางรายถูกเจ้าหน้าที่บุกรุกเข้ามาตัดฟันพืชผลอาสินในสวน
ทั้งนี้ เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา ทางสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้มีหนังสือตอบกลับมายังตัวแทนผู้ร้องของ Tanah Kita Network แจ้งให้ทราบว่า คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีมติรับเรื่องไว้เป็นคำร้องเพื่อประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน โดยในขั้นตอนต่อไปคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจะได้จัดประชุมหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ สำนักงานอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป (เตรียมการ) สำนักงานจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 13 สาขานราธิวาส จังหวัดนราธิวาส ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ร่วมกับผู้ร้องและชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบ เพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาต่อไป
พร้อมกันนี้ทางสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้มีหนังสือประสานไปยังกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพรรณพืช เพื่อพิจารณาชะลอการประกาศเขตอุทยานฯ ด้วยแล้ว ทั้งนี้ ทางกรมอุทยานฯ ควรแจ้งความคืบหน้าผลการดำเนินการภายใน 30 วันต่อสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาตินับแต่วันที่ได้รับหนังสือประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
