กรมอุทยานฯ หยุดฟอกขาวการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป

ตามที่ เครือข่ายประชาชนปกป้องสิทธิในที่ดินรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป (Tanah Kita Network) ได้ร้องเรียนไปยังหน่วยงานต่างๆ ถึงปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนรอบเขาเมาะแตในพื้นที่ 8 ตำบลของอำเภอระแงะ ศรีสาคร จะแนะ และรือเสาะ จ.นราธิวาส จากการที่ที่ดินทำกินกำลังจะถูกประกาศให้อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปนั้น ที่ผ่านมาทางกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และจังหวัดนราธิวาส ได้โต้ตอบต่อการร้องเรียนนี้ ด้วยการออกคำสั่งจังหวัดนราธิวาสที่ 298/2567 เรื่อง แต่งตั้งคณะทำงานตรวจสอบข้อเท็จจริงและแก้ไขปัญหาที่ดินในการกำหนดพื้นที่เป็นอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปอย่างมีส่วนร่วม โดยอ้างว่าได้ให้ตัวแทน Tanah Kita Network เข้าร่วมเป็นคณะทำงานด้วยนั้น 

Tanah Kita Network เห็นว่านี่เป็นเพียงการฟอกขาวให้กับการเดินหน้าจัดตั้งอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปให้สำเร็จตามแผน มากกว่าเพื่อจะแก้ปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนที่จะสูญเสียที่ดินทำกินจากการจัดตั้งอุทยานฯ อีกทั้งการตั้งคณะทำงานฯ ชุดนี้ยังแสดงถึงความไม่จริงใจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นการที่แท้จริงแล้วคณะทำงานฯ นี้ซึ่งถูกแต่งตั้งโดยอำนาจของจังหวัดนราธิวาสตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 ไม่มีอำนาจหน้าที่ใดๆ ในการกำหนดพื้นที่อุทยานแห่งชาติ อันเป็นอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ.2562 รวมถึงการที่แท้จริงแล้วเป็นหน้าที่ของกรมอุทยานฯ ตามกฎหมายที่จะต้องกำหนดแนวเขตอุทยานแห่งชาติไม่ให้ทับที่ดินของประชาชน ดังนั้น การแต่งตั้งคณะทำงานฯ นี้ จึงเป็นการสร้างความยุ่งยากซับซ้อนขึ้นโดยใช่เหตุและเป็นการผลักภาระให้ Tanah Kita Network ต้องเข้าไปทำงานแทนกรมอุทยานฯ ทั้งนี้ เมื่อเดือนมีนาคม 2566 Tanah Kita Network ได้ทำหนังสือขอให้ผู้ว่าราชการจังหวัดนราธิวาสยกเลิกคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานฯ นี้ และ Tanah Kita Network ได้เสนอทางออกให้ทางกรมอุทยานฯ นัดหมายประชาชนและผู้นำของแต่ละชุมชนมาเดินแนวเขตที่จะกำหนดเป็นอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปใหม่ร่วมกันโดยไม่ให้ทับที่ดินทำกินของประชาชน จากนั้นให้ทางกรมอุทยานฯ จัดเวทีรับฟังคิดเห็นตามกฎหมายต่อไป 

อย่างไรก็ดี ปรากฏว่าทั้งทางกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และจังหวัดนราธิวาส กลับไม่ได้ใส่ใจรับฟังข้อคัดค้านของประชาชน Tanah Kita Network เลยแม้แต่น้อย โดยไม่มีการยกเลิกคำสั่งจังหวัดนราธิวาสดังกล่าว และทางสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดนราธิวาส และสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 6 สาขาปัตตานี ยังคงเดินหน้าประชุมคณะทำงานฯ นี้ มิหนำซ้ำยังได้ออกคำสั่งจังหวัดนราธิวาส ที่  4717/2567 เพื่อแต่งตั้งคณะทำงานเพิ่มมาอีกชุดหนึ่ง คือ “คณะทำงานสำรวจแนวเขตที่ดินในพื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป จังหวัดนราธิวาส” เพิ่มเติมขึ้นมาอีกคณะหนึ่งด้วย

หากพิจารณาจากอำนาจหน้าที่และแผนการดำเนินงานของคณะทำงานฯ ชุดใหม่นี้ เป็นที่น่าตกใจอย่างยิ่งว่า การแต่งตั้งคณะทำงานฯ นี้วางอยู่บนฐานแนวคิดว่า ประชาชนในเขาเมาะแตเป็นผู้บุกรุกป่า และทำราวกับว่าอุทยานแห่งน้ำตกซีโปดำรงอยู่แล้ว ทำให้แผนการดำเนินงานของคณะทำงานฯ ชุดนี้มุ่งไปที่การสำรวจที่ดินทำกินรายแปลงของประชาชน เพื่อบีบบังคับให้เข้าสู่กระบวนการพิสูจน์สิทธิว่าได้อยู่ทำกินมาก่อนการประกาศเขต “ป่า” หรือไม่ ด้วยการใช้แผนที่ตามภาพถ่ายดาวเทียม การแปลภาพถ่ายทางอากาศ และการใช้ภาพออโธสี ทั้งที่ในความเป็นจริงที่ทำกินและที่อยู่อาศัยรอบเขาเมาะแตไม่ได้เป็นป่าอนุรักษ์ใดๆ มาก่อนเลย

ในประเด็นข้างต้นนี้ Tanah Kita Network มีความเห็นว่า ในการกำหนดแนวเขตอุทยานแห่งชาติ กรมอุทยานฯ มีหน้าที่ตามกฎหมายในการกันที่ดินทำกินของประชาชนออกจากพื้นที่ที่จะกำหนดเป็นอุทยานแห่งขาติให้เรียบร้อย โดยกรมอุทยานฯ ไม่มีหน้าที่และไม่มีสิทธิที่จะมาทำการบังคับสำรวจที่ดินรายแปลงของประชาชน นอกจากนั้นเป็นที่น่าสังเกตว่าองค์ประกอบของคณะทำงานฯ มีเจ้าหน้าที่ตำรวจของแต่ละอำเภอมาร่วมด้วย ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่าในกระบวนการสำรวจที่ดินรายแปลงนี้ ทางการพร้อมจะจับกุมดำเนินคดีผู้ทำกินในที่ดินที่รัฐอ้างว่าเป็น “ป่า” หรือเป็นที่ดินของรัฐได้ทุกเมื่อ

ดังนั้น เพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างรัฐไทยกับประชาชนในกรณีการกำหนดพื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป Tanah Kita Network จึงขอยืนยันในการเรียกร้องขอให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และจังหวัดนราธิวาส  ดำเนินการดังนี้

1) ยกเลิกทั้งคำสั่งจังหวัดนราธิวาสที่ 298/2567 เรื่อง แต่งตั้งคณะทำงานตรวจสอบข้อเท็จจริงและแก้ไขปัญหาที่ดินในการกำหนดพื้นที่เป็นอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปอย่างมีส่วนร่วมและคำสั่งจังหวัดนราธิวาส ที่ 4717/2567 เรื่อง แต่งตั้งคณะทำงานสำรวจแนวเขตที่ดินในพื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป จังหวัดนราธิวาส ในทันที และ

2) ให้ทางกรมอุทยานฯ นัดหมายประชาชนและผู้นำในแต่ละชุมชนเดินเท้าเพื่อจัดทำแนวเขตที่จะกำหนดเป็นพื้นที่อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปใหม่ร่วมกัน โดยไม่ให้ทับที่ดินทำกินของประชาชน ทั้งนี้โดยไม่ต้องตั้งคณะทำงานฯ และไม่ต้องทำการสำรวจรายแปลงให้ยุ่งยากซับซ้อนแต่อย่างใด เมื่อจัดทำแนวเขตที่จะกำหนดเป็นอุทยานฯ ใหม่เสร็จ พร้อมกับการแสดงสัญลักษณ์เส้นแนวเขตใหม่ให้ประชาชนในแต่ละชุมชนได้เห็นอย่างชัดเจนแล้ว ก็ให้ทางกรมอุทยานฯ จัดเวทีรับฟังคิดเห็นตามกฎหมายต่อไป

อนึ่ง Tanah Kita Network จะได้ส่งหนังสือคัดค้านคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานทั้งสองชุดไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดนราธิวาส สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดนราธิวาส สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 6 สาขา ปัตตานี และผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดนราธิวาสต่อไป รวมทั้งจะดำเนินเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารไปยังชุมชนหมู่บ้านต่างๆ รวมทั้งในมัสยิดทุกแห่งรอบเขาเมาะแต เพื่อให้ประชาชนรู้เท่าทันถึงความไม่จริงใจของภาครัฐในการแก้ไขปัญหาแนวเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปทับที่ดินทำกินประชาชน