TKN ยินดีต้อนรับทีมอาจารย์และนิสิตที่มาศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในประเด็นสิทธิในที่ดินทำกิน จาก ม.มหิดล 

22 มิถุนายน 2569

เมื่อ 19 มิ.ย.69 พี่น้องชาวกาหนั๊วะ ต.กาลิซา อ.ระแงะ จ.นราธิวาส ในเครือข่าย Tanah Kita Network มีความยินดีที่ได้ต้อนรับอาจารย์ ดร.เบญจรัตน์ แซ่ฉั่ว และนักศึกษาหลักสูตรปริญญาเอกนานาชาติ สาขาการจัดการความขัดแย้งและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล จากเดนมาร์ก สวีเดน อินโดนีเซีย และรัฐฉาน ประเทศเมียนมา ที่มาศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในประเด็นสิทธิในที่ดินทำกิน ทั้งนี้ บ้านกาหนั๊วะเป็นพื้นที่ที่ประสบปัญหาไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดินและเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่จะถูกกำหนดเป็นเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป

ในโอกาสนี้ ได้มีการแลกเปลี่ยนในประเด็นที่ว่า ความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้  มักถูกมองว่าเป็นความขัดแย้งระหว่างรัฐกับกลุ่มขบวนการแบ่งแยกดินแดนเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง ยังมีความขัดแย้งในมิติอื่นที่เกิดจากการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและที่ดิน ซึ่งเกี่ยวข้องกับพื้นที่ทำกินและพื้นที่อยู่อาศัยที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ แต่กลับถูกกำหนดและควบคุมด้วย

กฎหมาย ระเบียบ และนโยบายของรัฐ จนเกิดความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับหน่วยงานภาครัฐ เช่น หน่วยงานอุทยานแห่งชาติ หรือหน่วยงานป่าไม้

ในวงได้มีการพูดถึงวิธีการในการแก้ปัญหาชายแดนใต้ ที่ประชาชนควรมีอำนาจในการกำหนดชีวิตของตนเอง ซึ่งไม่ได้หมายถึงเพียงการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจทางการเมืองเท่านั้น แต่ต้องครอบคลุมถึงสิทธิในการกำหนดอนาคตของพื้นที่ทำกิน พื้นที่อยู่อาศัย และวิถีชีวิตของชุมชนอีกด้วย

จากนั้นคณะได้ร่วมรับประทานข้าวเหนียวทุเรียนและทุเรียนอินทรีย์จากสวนแกางเทือกเขาเมาะแต ซึ่งมีรสชาติอร่อยเป็นอย่างยิ่ง ก่อนจะเดินขึ้นภูเขาเพื่อเยี่ยมชมสวนผลไม้ของชาวบ้าน ที่ปลูกพืชหลากหลายชนิดร่วมกันในพื้นที่เดียว ทั้งทุเรียน ลองกอง มังคุด สะตอ จำปูลิง จำปาดะ และสละ สะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์และภูมิปัญญาการจัดการทรัพยากรของชุมชนท้องถิ่น

หนึ่งในนักศึกษาจากเมืองเมดาน ประเทศอินโดนีเซีย ได้กล่าวประโยคที่น่าประทับใจว่า

“Pak, ini adalah bumi subur yang sebenarnya. Hak kita pasti jadi milik kita.”

แปลว่า “พี่ๆคะ นี่คือผืนแผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์อย่างแท้จริง และสิทธิของพวกเรา ย่อมต้องเป็นของพวกเรา”

ประโยคสั้น ๆ นี้สะท้อนทั้งคุณค่าของผืนดิน ความผูกพันของผู้คนกับทรัพยากร และความหวังในการได้รับการยอมรับสิทธิและศักดิ์ศรีของชุมชนที่อาศัยอยู่บนผืนแผ่นดินแห่งนี้