Tanah Kita Network เข้าพบ กสม. เพื่อร้องเรียนปัญหาการถูกละเมิดสิทธิในที่ดินทำกินของประชาชนรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป 

เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2566 ที่ผ่านมา ตัวแทน “เครือข่ายประชาชนปกป้องสิทธิในที่ดินรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป - Tanah Kita Network” ได้เข้าพบ #คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เพื่อร้องเรียนปัญหาการถูกละเมิดสิทธิในที่ดินทำกินของประชาชนรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป จ.นราธิวาส ใน 8 ตำบล 3 อำเภอ ของจังหวัดนราธิวาส โดยมีคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ 2 ท่าน คือ กสม.ปรีดา คงแป้น และ กสม.สุชาติ เศรษฐมาลินี มารับหนังสือร้องเรียนและร่วมหารือกับตัวแทน Tanah Kita Network เป็นเวลาประมาณ 1 ชั่วโมง

ในหนังสือร้องเรียนของ Tanah Kita Network ได้นำเสนอปัญหาใน 2 ประเด็น คือ 1) ปัญหาการไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดินทำกิน ซึ่งชุมชนในพื้นที่ 8 ตำบลของเครือข่าย มีประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานมายาวนาน หมู่บ้านบางแห่งมีอายุมากกว่า 200 ปี แต่ประชาชนที่นี่กลับไม่เคยได้เข้าถึงกระบวนการขอออกเอกสารสิทธิ และเมื่อประมาณ 20 กว่าปีที่ผ่านมาทางการเริ่มห้ามมิให้ประชาชนเข้าทำประโยชน์ในที่สวนได้ดังเดิม โดยเจ้าหน้าที่อ้างว่าที่ดินของชาวบ้านเป็นพื้นที่ “ป่า” ตามพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ. 2484 และที่ผ่านมาก็ปรากฏว่าเจ้าหน้าที่ป่าไม้ใช้มักใช้ข้ออ้างอย่างเหวี่ยงแหนี้ในการจับกุมหรือข่มขู่รีดไถประชาชนอยู่เสมอ

2) ปัญหาจากการเตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ได้สำรวจและกำหนดแนวเขตสำหรับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเสร็จเรียบร้อยแล้ว รวมเป็นเนื้อที่ 41,043 ไร่ และอ้างว่าได้จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นไปแล้ว และพร้อมที่จะนำเสนอให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเห็นชอบ แต่ปรากฎว่ายังคงมีที่ดินทำกินของประชาชนจำนวนไม่น้อยอยู่ในแนวเขตที่เตรียมประกาศ โดยการเดินแนวเขตที่ผ่านมาชาวบ้านไม่ได้มีส่วนร่วมเช่นเดียวกับการจัดรับฟังความคิดเห็นของกรมฯ ตลอดระยะเวลาที่เริ่มมีการผลักดันการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป ทางเจ้าหน้าที่ได้เข้ามาเฝ้าระวังตรวจตราพื้นที่อย่างเข้มงวด ราวกับว่าที่นี่ได้รับการประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติไปเรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้ เพื่อสร้างอุปสรรคมิให้ประชาชนทำเข้าประโยชน์ในที่สวนของตนเองได้ดังเดิม มีการห้ามการตัดโค่นไม้ยางพาราที่หมดสภาพ มีประชาชนหลายรายที่ถูกเจ้าหน้าที่จับกุม หรือไม่ก็ถูกเจ้าหน้าที่บุกรุกเข้ามาตัดฟันพืชผลอาสินในสวน

จากการหารือกับ กสม. ทาง กสม. เสนอแนะให้ทางเครือข่าย Tanah Kita Network จัดทำข้อมูลการใช้ประโยชน์จากที่ดินของชาวบ้านเพื่อเป็นข้อมูลในนำเสนอต่อหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เกิดการแก้ไขแนวเขตอุทยานฯ เพื่อจะได้ไม่กระทบต่อชาวบ้าน โดย กสม.จะนำเรื่องนี้เข้าสู่ที่ประชุม ทั้งนี้ ในเบื้องต้น กสม.ทั้งสองเห็นว่า สิ่งที่พอจะเป็นไปได้ในการแก้ปัญหาที่เป็นเรื่องเร่งด่วนก็คือ การประสานคุ้มครองสิทธิเพื่อให้เกิดการชะลอการประกาศเขตอุทยานฯ ออกไปก่อนจนกว่าปัญหาแนวเขตจะได้รับการแก้ไข สำหรับกรณีของชาวบ้านที่ถูกเจ้าหน้าที่รัฐละเมิดสิทธิตัดฟันต้นยางที่ปลูกไว้ ทาง กสม.แนะนำให้เจ้าทุกข์ร้องเรียนมายัง กสม. ได้โดยตรง นอกจากนั้นก็ยังมีการหารือถึงความเป็นไปได้ที่ กสม. จะลงพื้นที่ไปพูดคุยกับประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนเรื่องที่ดินรอบพื้นที่เตรียมประกาศอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป รวมทั้งการหารือถึงบทบาทของ กสม. ในการช่วยเป็นคนกลางหากต้องมีการจัดทำข้อมูลหรือเดินแนวเขตร่วมกันเจ้าหน้าที่รัฐ