เครือข่ายประชาชนปกป้องสิทธิในที่ดินรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขต อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป (Tanah Kita Network) ได้ไปร่วมนำเสนอปัญหาต่อ “คณะกรรมาธิการสันติภาพชายแดนใต้ฯ” (คณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาและเสนอแนวทางการส่งเสริมกระบวนการสร้างสันติภาพเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ สภาผู้แทนราษฎร) เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2567 ณ ห้องประชุมสำนักงานคณะกรรมอิสลามจังหวัดนราธิวาส
ส่วนหนึ่งในจดหมายที่ยื่นต่อ คุณ จาตุรน ฉายแสง ประธานคณะกรรมาธิการฯ ได้ระบุว่า การสร้างสันติภาพชายแดนใต้จะเกิดขึ้นจริงได้ รัฐไทยต้องลดการสร้างเงื่อนไขในการละเมิดสิทธิด้านต่างๆ ต่อประชาชน แต่การณ์กลับไม่เป็นเช่นนั้น เพราะรัฐไทยยังเดินหน้ารุกคืบละเมิดสิทธิประชาชนอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการละเมิดสิทธิในด้านที่ดิน.... Tanah Kita Network ซึ่งได้รับผลกระทบจากการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปทับที่ดินของประชาชนและการไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดิน จึงใคร่ขอนำข้อเสนอรายละเอียดปัญหาและแนวทางในการแก้ไขปัญหา เพื่อที่คณะกรรมาธิการฯ จะได้นำไปประมวลและสังเคราะห์รวมในรายงานการศึกษาที่จะเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร เพื่อนำมาสู่การสร้างสันติภาพและการแก้ไขความขัดแย้งในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ตามหลักการที่ว่า “สิทธิและความมั่นคงในที่ดิน คือรากฐานหนึ่งของสันติภาพชายแดนใต้”
Tanah Kita Network ได้นำเสนอถึงความเป็นมา ว่าชุมชนในพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปมีวัฒนธรรมการเกษตรในพื้นที่ป่าเขา (บูเก๊ะ) ที่สืบทอดกันมานานโดยราบรื่น แต่ในอดีตชาวบ้านไม่ได้ไปแจ้งการครอบครองที่ดิน (สค.1) ในปี 2497 เพราะห่างไกลทุรกันดาร เมื่อไม่มี สค.1 รัฐจึงอ้างว่าไม่สามารถออกเอกสารสิทธิในที่ดินให้ได้ ที่ผ่านมาทางราชการเข้ามาประกาศเป็นพื้นที่สัมปทานไม้ พื้นที่จัดตั้งนิคมสร้างตนเอง แต่กระนั้นที่นี่ไม่ได้เป็นป่าสงวนแห่งชาติ อุทยานแห่งชาติ หรือพื้นที่ป่าตามกฎหมายใดๆ เลย ต่อมาในยุค คสช. มีนโยบาย “ทวงคืนผืนป่า” ทำให้ทางเจ้าหน้าที่ป่าไม้เริ่มเข้มงวดต่อชาวบ้าน และในยุค คสช. นี่เองที่รัฐมีการตีความว่า “ที่ดินที่ประชาชนไม่มีเอกสารสิทธิตามกฎหมายที่ดินนั้น เป็นพื้นที่ป่า ตามนิยามใน พรบ.ป่าไม้ พ.ศ. 2484” ซึ่งสร้างความเดือดร้อนให้แก่ประชาชา ต่อมากรมอุทยานแห่งชาติ พันธุ์พืช และสัตว์ป่า เตรียมการประกาศอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2541
สำหรับปัญหาที่ Tanah Kita Network ประกอบด้วย
1) ปัญหาการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปทับที่ดินของประชาชน
2) ปัญหาประชาชนไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดิน
3) ปัญหาการถูกข่มขู่ คุกคาม จับกุม ดำเนินคดี จากการทำกิน
4) ปัญหาการไม่ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐและถูกจำกัดการพัฒนา
ทั้งนี้ Tanah Kita Network ได้มีข้อเสนอเพื่อแก้ไขปัญหา ดังนี้
1) การจัดทำแนวเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปใหม่ไม่ให้ทับที่ดินของประชาชน
2) การออกโฉนดที่ดินให้กับประชาชน
3) หยุดการคุกคาม ข่มขู่ จับกุม ดำเนินคดีประชาชนที่เข้าไปทำกินในที่ดินตามวิถีวัฒนธรรม
4) ช่วยเหลือเยียวยาผู้เดือดร้อนจากภัยพิบัติในที่ดินไม่มีเอกสารสิทธิ
5) นำป้ายชื่อ “อุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป” ออก (เป็นการชั่วคราว)