15 กุมภาพันธ์ 2567: กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) นางปรีดา คงแป้น และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์สุชาติ เศรษฐมาลินี พร้อมด้วย นางสาวรตญา กอบศิริกาญจน์ รองเลขาธิการคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ผู้ช่วยศาสตราจารย์พรพันธุ์ เขมคุณาศัย อ.คมวิทย์ สุขเสนีย์ นักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิ นายสุเรนทร์ ปะดุกา ผู้อำนวยการสำนักงาน กสม. พื้นที่ภาคใต้ และ นักวิชาการสิทธิมนุษยชนปฏิบัติการ ได้ลงพื้นที่ที่บ้านกาหนั๊วะ ต.กาลิซา อ.ระแงะ จ.นราธิวาส เพื่อแสวงหาข้อเท็จจริงและประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ตามคำร้องที่ (ป) ๑๕๔/๒๕๖๖ เรื่อง สิทธิชุมชนและสิทธิในการจัดการที่ดิน กรณีร้องเรียนว่า การประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกชีโป จังหวัดนราธิวาส กระทบวิถีชีวิต และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของชาวบ้านในพื้นที่ และการดำเนินการขาดการมีส่วนร่วมอย่างทั่วถึง
ทั้งนี้ ในเวทีการรับฟังปัญหา ชาวบ้านได้เล่าถึงประวัติการตั้งถิ่นฐานของชุมชนที่ยาวนานเกือบ 200 ปี และเล่าถึงการบุกเบิกทำสวน ลักษณะการใช้ประโยชน์จากที่ดิน และนำเสนอปัญหาความเดือดร้อนหลักใน 4 เรื่อง คือ
1) แนวเขตของพื้นที่เตรียมการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโปมาทับที่ดินทำกิน (สวน) ของชาวบ้าน และชาวบ้านไม่ได้มีส่วนร่วมในกระบวนการรับฟังความคิดเห็นในการจัดตั้งอุทยานฯ
2) ชาวบ้านไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดินทำกิน และรัฐอ้างว่าที่ดินเป็นของรัฐ ทั้งๆ ที่ที่ดินแถบนี้ไม่ได้เป็นเขตป่าสงวนแห่งชาติใดๆ และยังไม่ได้เป็นเขตอุทยานแห่งชาติ
3) ชาวบ้านมักถูกข่มขู่คุกคามจากเจ้าหน้าที่รัฐ (ป่าไม้ /กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า) ไม่ให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดิน โดยเจ้าหน้าที่เดินลาดตระเวน บินโดรน ตัดฟันพืชผลอาสิน รีดไถ จับกุม ดำเนินคดีชาวบ้านอยู่เป็นประจำ
4) ชาวบ้านไม่ได้รับค่าชดเชยพืชผลอาสินเสียหายเมื่อเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติ เนื่องจากที่ดินไม่มีเอกสารสิทธิ (ดังกรณีภัยพิบัติน้ำป่าดินโคลนถล่ม เมื่อปลายเดือนธันวาคมที่ผ่านมา)
ทั้งนี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้ให้ข้อมูลแก่ชาวบ้านกรณีการแก้ไขปัญหาจากการเตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติในพื้นที่อื่นๆ ที่ทางคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้มีข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนต่อกรมอุทยานแห่งชาติ พันธุ์พืช และสัตว์ป่า ในการให้นำแผนที่พื้นที่เตรียมประกาศอุทยาน ไปตรวจสอบร่วมกับประชาชนในพื้นที่ก่อนการรับฟังความคิดเห็น ที่จะต้องจัดรับฟังความคิดเห็นในระดับหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ โดยมีผู้บริหารท้องถิ่น ผู้นำชุมชน สื่อมวลชน และนักวิชาการเข้าร่วม
นอกจากนั้น กสม. ยังได้รับเรื่องร้องเรียนกรณีปัญหาล่าสุดที่มีชาวบ้านกาหนั๊วะถูกทาง กอ.รมน และเจ้าหน้าที่ป่าไม้จับกุมดำเนินเพราะตัดต้นไม้ที่อยู่ในที่ดินของตัวเอง ซึ่งเจ้าของที่ดินมีทั้งใบเสียภาษีและเคยได้รับทุนจากกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยางมาก่อน ซึ่งอาจเข้าข่ายในการละเมิดสิทธิมนุษยชน
หลังจากเสร็จจากการรับฟังความคิดเห็นและเดินดูสภาพพื้นที่ประสบปัญหาที่บ้านกาหนั๊วะแล้ว คณะของ กสม.ยังได้เดินทางไปบริเวณรอบๆ ที่ทำการสำนักงานอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป (เตรียมการ) เพื่อดูสภาพสวนของชาวบ้านที่อยู่ติดสำนักงานอุทยานฯ พร้อมกับได้พูดคุยรับทราบปัญหาจากทีมงานเยาชน/คนรุ่นใหม่ของบ้านซีโป ต.เฉลิม อ.ระแงะ จ.นราธิวาสด้วย
กสม.มีเพลง 15-02-24.mp4คลิปรวมภาพ ทีม กสม. ลงพื้นที่ที่บ้านกาหนั๊วะ ต.กาลิซา อ.ระแงะ จ.นราธิวาส เพื่อแสวงหาข้อเท็จจริงและประสานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน ตามคำร้องที่ (ป) ๑๕๔/๒๕๖๖ เรื่อง สิทธิชุมชนและสิทธิในการจัดการที่ดิน กรณีร้องเรียนว่า การประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกชีโป จังหวัดนราธิวาส กระทบวิถีชีวิต และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของชาวบ้านในพื้นที่ และการดำเนินการขาดการมีส่วนร่วมอย่างทั่วถึง
ความยาว 0:21 นาที
